مقدمه: برنامهها چطور با هم حرف میزنند؟
وقتی اپلیکیشن آبوهوا را باز میکنید، خودش دما را اندازه نمیگیرد؛ از جای دیگری میپرسد. وقتی با دکمهی ورود با گوگل وارد یک سایت میشوید یا پرداخت آنلاین انجام میدهید، چند سیستم مختلف بیسروصدا با هم صحبت میکنند.
این گفتوگو از طریق API انجام میشود. اگر میخواهید وارد دنیای بکاند شوید، API یکی از اولین مفاهیمی است که باید خوب بفهمید.
API چیست؟
API مخفف Application Programming Interface و به معنی رابط برنامهنویسی کاربردی است. یعنی راهی که یک برنامه با آن قابلیتهایش را در اختیار برنامههای دیگر میگذارد، بدون اینکه جزئیات داخلی خودش را نشان بدهد.
مثال کلاسیک آن رستوران است: شما (برنامهی کلاینت) سفارش را به گارسون میدهید (API) و گارسون آن را به آشپزخانه (سرور) میرساند و غذا را برمیگرداند. شما لازم نیست بدانید آشپزخانه چطور کار میکند؛ فقط باید منو را بشناسید.
API چطور کار میکند؟
ماجرا در بیشتر موارد به همین شکل است: کلاینت یک درخواست (Request) میفرستد، سرور آن را پردازش میکند و یک پاسخ (Response) برمیگرداند. دادهها معمولاً با قالب JSON رد و بدل میشوند، چون هم برای انسان قابلخواندن است و هم برای ماشین.
REST API چیست؟
REST یک سبک طراحی برای ساخت API روی پروتکل HTTP است. در این سبک هر چیز یک منبع (Resource) است، مثل کاربر، محصول یا سفارش، و هر منبع آدرس مشخصی دارد. مثلاً آدرس لیست محصولات میتواند /products باشد و محصول شمارهی ۵ آدرس /products/5 را داشته باشد.
کاری که روی منبع انجام میدهید با متد HTTP مشخص میشود، نه با اسم آدرس. همین باعث میشود API قابلپیشبینی و منظم باشد.
متدهای HTTP
| متد | کاربرد | مثال |
|---|---|---|
| GET | خواندن اطلاعات | گرفتن لیست محصولات |
| POST | ساختن منبع جدید | ثبت یک سفارش جدید |
| PUT / PATCH | ویرایش کامل یا بخشی از منبع | تغییر آدرس کاربر |
| DELETE | حذف منبع | حذف یک نظر |
کدهای وضعیت
سرور همراه هر پاسخ یک کد عددی میفرستد که نتیجه را خلاصه میکند. این کدها را بشناسید، چون در دیباگ بسیار به کارتان میآیند:
اولین درخواست API شما
برای اینکه حس واقعی ماجرا را بگیرید، این چند خط جاوااسکریپت را در کنسول مرورگر اجرا کنید. یک درخواست GET به یک API آزمایشی میفرستد و عنوان یک کار نمونه را برمیگرداند:
اگر یک جمله در خروجی دیدید، شما همین الان با یک سرور واقعی حرف زدید. اولین درخواست APIتان موفق بود!
اگر بخواهیم API بسازیم
در بکاند، ساختن API یعنی تعریف آدرسها، مشخص کردن متدها و برگرداندن داده با قالب درست. در پایتون میتوانید این کار را با فریمورکهایی مثل Django REST Framework یا FastAPI انجام دهید و در جاوااسکریپت با Express در Node.js.






نظرات خوانندگان
نظر دیگران را بخوان یا دیدگاه خودت را ثبت کن
هنوز نظری ثبت نشده.